Frame van de week: Kapotframen, het kan

cameronmiliband
Je bent regeringspartij, het gaat slecht in de peilingen, de grootste oppositiepartij is de gordijnen voor op de ministeries al aan het uitzoeken. Hoe keer je het tij? Door de verkiezingen over de oppositiepartij te laten gaan, niet over jou.

Het lukte David Cameron met Ed Milband’s Labour. Het lukte Mark Rutte met Cohen’s PvdA in 2010 en eerder Balkenende met de PvdA van Wouter Bos in 2006: zorg dat partijen vragen gaan stellen over die andere partij, niet over jou, en je kunt winnen.

Eind 2013 had het er nog alle schijn van dat David Cameron en zijn Tories uit Downing Street 10 zouden worden gegooid. Ondanks zijn gestuntel gooide Ed Miliband hoge ogen. Dit kwam vooral dankzij Cameron’s slechte rapportcijfers over de economie. Maar zie, afgelopen mei werd Labour vernietigend verslagen door de Tories – omdat Cameron’s team de verkiezingen tot een referendum over een volgende Labour-regering wisten te maken.

Niet alleen deed de Britse economie het beter begin 2015, maar de Tories waren erin geslaagd de kiezer te laten twijfelen over Labour. Door het steeds te hebben over een mogelijk monsterverbond tussen Labour en de linkse Schotse nationalisten — spin die de Tories dagelijks verspreidden — en Labour te framen als een partij die niet vertrouwd kon worden met de economie, slaagde Cameron erin de zaak zo te draaien dat de narrative, de vertelling alleen nog maar over al die vragen betreffende Labour ging. Dag in dag uit zat Labour in de verdediging, tot de laatste dag aan toe. Miliband kreeg niet eens de kans meer een aanval op de Tories in te zetten.

“We deden alles verkeerd”, zei een oud-adviseur van Miliband na de verkiezingen. “Alleen als we op straat in ons nakie argeloze voorbijgangers hadden afgetuigd hadden we het nog slechter gedaan.”

Heel even had Labour Cameron wél tuk, toen Miliband in een speech belastingvoordeeltjes voor rijke Britten die officieel in het buitenland woonden wilde aanpakken en Cameron verweet die rijkelui een hand boven het hoofd te houden. Maar de dag daarop zetten de Tories daar harde spin tegenover door middel van de ‘Dode Kat’-truc, zoals een Tory-insider het in The Guardian omschreef.

Die truc is dat je geheel onaangekondigd een eetkamer binnen stormt waar het over een bepaald onderwerp gaat en je zomaar een dode kat op tafel gooit. De crux: het gaat niet meer over dat ene onderwerp en ook niet eens over degene die de kat gooide, maar over het feit dat er een dode kat op de tafel ligt. Dat deden de Tories door Miliband hard te verwijten dat hij zou instemmen met het plan om de Britse kernwapens te schrappen. En hop, Miliband hing weer in de touwen.

Job Cohen die weken lang in de verdediging zat omdat de VVD het alleen maar over de economie wilde hebben, Wouter Bos die na het “u draait”-verwijt nooit meer uit het defensief kwam en zo een zwakke leider leek: door slimme spin, volharding en vooral een goede voorbereiding kun je tot verliezen gedoemde verkiezingen naar je hand zetten.